files/pogranicze.zhp.pl/pogr.jpg

Z czego może się składać gotowa kapsułka informacyjna w Projekcie „Pogranicze”?

Opis słowny


Opis nie powinien być zbyt długi, nie powinien też zawierać informacji zbędnych czy niezrozumiałych dla odbiorcy. A jednak o każdym obiekcie warto zebrać jak najwięcej informacji. Można wydzielić w opisie osobne sekcje, które będą zawierały informacje szczegółowe, zredagowane w atrakcyjny sposób – np. szczegółowy opis dawnego wyglądu budynku czy przygody jego właściciela.

Dla pewności drużyna może zredagować krótszy opis, a wszelkie pozostałe zgromadzone informacje oddzielić i zamieścić poniżej opisu – wtedy decyzję o ich opublikowaniu podejmą redaktorzy portalu.

Opis powinien zachęcać do odwiedzenia miejsca czy zainteresowania się tematem. Powinien więc eksponować to, co wyjątkowe, niezwykłe, niespotykane gdzie indziej w regionie, albo odwrotnie: typowe dla regionu, wręcz wzorcowe, za to niespotykane w innej części Polski.

Warto umieścić w opisie elementy humorystyczne, anegdoty, ciekawostki. Dobrze jest podkreślać te wiadomości, które znajdują potwierdzenie w źródłach, ale są niepełne, wymagają dalszych poszukiwań i badań – cenne jest wszystko, co może poruszyć w odbiorcy żyłkę poszukiwacza i odkrywcy. 

Dodatkowe elementy opisowe

Atrakcyjność opracowania można podnieść poprzez dołączenie opowieści o własnych prawdziwych albo fikcyjnych przygodach, związanych z opisywanym obiektem bądź tematem. Może to być opowiadanie, ale również np. fotohistoria, film czy słuchowisko ilustrowane odpowiednią muzyką i innymi efektami dźwiękowymi.

Zdjęcia

Obraz oddziałuje na wyobraźnię dużo silniej niż słowo. W dzisiejszych czasach jest też właściwie koniecznym warunkiem zainteresowania odbiorcy jakimś tematem. Dlatego warto wzbogacić swoje opracowanie o fotografie – zgromadzone w ciągu roku (np. nadesłane przez lokalnych partnerów i informatorów) i wykonane w ramach rajdowej wizji lokalnej.

Dobrze jest wykorzystać jak najwięcej perspektyw w fotografowaniu danego obiektu (np. sylwetka budynku jako elementu miejscowego krajobrazu, budynek na tle miejscowości, kadr przedstawiający cały budynek, poszczególne elewacje, fotografie fragmentów budynku, ciekawych detali architektonicznych czy zdobniczych, widoki z budynku na zewnątrz w różnych kierunkach, w miarę możliwości fotografie wnętrz, wreszcie zdjęcia wykonywane z perspektyw nietypowych, np. z poziomu ziemi wzdłuż ściany budynku).

W czasie rajdowej wizji lokalnej możemy nie mieć na to wpływu, ale warto zadbać o dobre, ciepłe oświetlenie. Na przykład przy okresowym zachmurzeniu i silnym wietrze warto odczekać, aż ponownie się na chwilę rozjaśni.

Dobrze jest też zwrócić uwagę na to, co mieści się w kadrze. Np. wykonując zdjęcia XIX-wiecznego pałacyku warto uniknąć sfotografowania przy okazji samochodu ciężarowego, sterty pustaków czy anteny satelitarnej (chyba że chcemy te właśnie zjawiska wyeksponować, ale tylko na wybranych zdjęciach).

Dopiero mając obiekt dobrze „obfotografowany”, można przystąpić do wykonywania zdjęć z udziałem ludzi – np. przed budynkiem, w jego wnętrzu, zza ramienia osoby obserwującej budynek z pobliskiego wzgórza itp.

Tam, gdzie to jest możliwe, trzeba pamiętać o sfotografowaniu ludzi korzystających z danego obiektu. Np. na zdjęciach z gospodarstwa agroturystycznego warto uwiecznić harcerzy w bryczce czy w siodle. 

Filmy

Atrakcyjność opracowania na pewno wzrośnie, jeśli będzie ono zilustrowane filmem. Treścią filmu może być np. nagranie zwiedzania obiektu z harcerzem-przewodnikiem, cykl zdjęć z podkładem muzycznym i komentarzem lektora, amatorska inscenizacja miejscowej legendy, wywiad lub seria krótkich wywiadów z mieszkańcami (trzeba pamiętać o ich pisemnej zgodzie na opublikowanie materiału w Internecie), reportaż z odbywającej się w danym miejscu imprezy kulturalnej itp.

Nagrania dźwiękowe

Nagraniem dźwiękowym, wspaniale uzupełniającym opracowanie, może być np. wywiad z badaczem dziejów danego miejsca, z kustoszem muzeum, z właścicielem obiektu zabytkowego albo gospodarstwa agroturystycznego.

Można nastawić się na radiowy reportaż z wizyty w danym miejscu albo z odbywającego się tam wydarzenia.

Wartościowe, choć na pewno nowatorskie, są wreszcie nagrania, prezentujące dźwięki typowe dla danego miejsca, np. szum wodospadu, odgłosy lasu albo stawu czy śródleśnej łąki o zmierzchu; albo np. próba chóru w starym kościele o niepowtarzalnej akustyce.

Rysunki

Opracowanie może zawierać zarówno rysunki wykonane przez drużynę realizującą Projekt „Pogranicze”, jak i np. grafiki miejscowych twórców czy znanych artystów – przedstawiające opisywany obiekt albo podobne obiekty – w celu zaprezentowania cech wyróżniających ten obiekt albo typowych dla określonego rodzaju. 

Plany, mapy, schematy, szkice sytuacyjne

Mogą być wykonane przez realizatorów projektu albo uzyskane od specjalistów – architektów, geodetów, historyków sztuki.

Wykonując wielkoskalową mapę czy plan, warto dla dokładności oprzeć się na dostępnych mapach geodezyjnych. Pomocne mogą być przy tym rozdziały dotyczące kartografii w harcerskich podręcznikach terenoznawstwa (jak choćby „Harce z mapą” Bogdana Sołtysiaka). Natomiast wykonując plany i szkice sytuacyjne o jeszcze większej skali, dobrze jest zobaczyć, jak wyglądają takie szkice np. w katalogach zabytków albo zasięgnąć rady specjalisty.

Pamiętajmy, że często właściciele lub administratorzy obiektów zabytkowych dysponują podobną dokumentacją i jeśli wykażemy się odpowiednimi zdolnościami negocjacyjnymi – mogą je udostępnić (pamiętajmy i tu o pisemnej zgodzie na publikację).

Odnośniki sieciowe

Wartościowe będą szczególnie linki do filmów opublikowanych przez inne osoby, a także do pozycji w bibliotekach cyfrowych itp. Dopiero w dalszej kolejności można rozważyć odnośniki do innych portali informacyjnych czy do Wikipedii.